Ryszard Semka

ur. 19.09.1925 w Drzonowie, zm. 10.09.2016 w Sopocie

Architekt, pedagog. W latach 1945-1946 studiował w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Pięknych w Gdańsku, z siedzibą w Sopocie. Absolwent Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej, dyplom w Katedrze Architektury Monumentalnej PG uzyskał w 1950 roku. W PWSSP w Gdańsku (obecnie ASP) pracował w latach 1950–1996. Początkowo, jako asystent w Pracowni Projektowania Architektonicznego (1950–63), potem prowadził przedmiot Kompozycja płaska i przestrzenna (1956–64), a następnie był kierownikiem Pracowni Projektowania Wstępnego (1966–68). Od 1967 roku prowadził pracownię Projektowania Architektury Wnętrz, a w 1971 roku został jej kierownikiem. W 1981 roku otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1990 roku tytuł profesora zwyczajnego. Dwukrotnie pełnił funkcje dziekana: Wydział Projektowania Plastycznego (1971–1978), Wydział Architektury Wnętrz i Wzornictwa Przemysłowego (1980-1984). Był również profesorem wizytującym i dziekanem na Wydziale Projektowania Środowiska Uniwersytetu w Lagos (1978–80).

W latach1964/65 przebywał w Graduate School of Design Harvard University na stypendium, ufundowanym przez International Institut of Education New York. Pracował, jako projektant m.in. w „Miastoprojekcie”, biurach projektowych Henneberg and Henneberg, Cambride, USA; Chappman and Goyette, Cambridge, USA; Gretima, Paryż; A. Belkorisaat-Oran, Algieria. Był członkiem rady UIA Międzynarodowej Unii Architektów. Od 1950 roku członkiem Stowarzyszenia Architektów Polskich SARP. Pełnił tam m. in. funkcję Przewodniczącego Zespołu Koordynacyjnego Sędziów Konkursowych, a także członka Komisji Nagrody Artystycznej Młodych im. Stanisława Wyspiańskiego, a w latach 1988–1991 był prezesem SARP-u. Od 1983 roku należał do ZAPA Zespołu Autorskich Pracowni Architektonicznych w Gdańsku. Współpracował z czasopismem „Architektura Murator”. Żołnierz Armii Krajowej NOW Narodowej Organizacji Wojskowej. Działacz NSZZ „Solidarność”.
Brał udział w licznych seminariach, kongresach i konferencjach naukowych. Stworzył wiele projektów i realizacji architektonicznych.

Realizacje:
1953-57 budynki mieszkalne Gdańskiej Dzielnicy Mieszkaniowej w śródmieściu Gdańska-Wrzeszcza
1957 wnętrze restauracji „Ermitage” (współpraca S. Listowski)
1961 wnętrze Domu Książki, Sopot (współpraca L. Kiernicki)
1962 wnętrze Domu Książki, Gdańsk (współpraca L. Kiernicki)
1963 wnętrze kościoła św. Józefa w Gdańsku (współpraca Z. Taraszkiewicz)
1963 wnętrze sklepu COPIA, Gdańsk (współpraca L. Kiernicki)
1968 rozbudowa PWSSP w Gdańsku (budowa skrzydła, adaptacja średniowiecznej Baszty Słomianej, przebudowa wnętrz Zbrojowni) (wyróżnienie)
1970 wnętrze Domu Książki, Gdańsk-Wrzeszcz (współpraca J. Popek)
1975 wnętrze zamku w Książu koło Wałbrzycha (współpraca A. Haupt, R. Sznajder, nagroda)
1976 wnętrze sklepu „Moda Polska”, Gdańsk-Wrzeszcz (współpraca B. Petrycki, H. Smużyński)
1978 Teatr w Kwidzynie (współautor J. Chmiel)
1984 początek realizacji przebudowy Starego Miasta w Elblągu (współautor S. Baum)
1988 wnętrza sal wystawowych w Muzeum Zamkowym w Bytowie (współpraca K. Brandowska, A. Krzemiński, H. Smurzyński, A. Tokarski)
1993 pomnik Ofiar Grudnia ’70, Gdynia (współautor S. Ostrowski)

Projekty:
1953 budynki mieszkalne GDM
1952 budynek Filharmonii w Bydgoszczy (współpraca A. Motoń)
1960 wnętrze kościoła NMP w Gdańsku (współpraca L. Taraszkiewicz)
1961 współpraca przy tworzeniu założeń urbanistycznych osiedla „Przymorze”
1965 projekt rozbudowy Biblioteki Miejskiej, North Adams, USA
1966 projekt wieżowców o konstrukcji trzonowo – liniowej, Harvard, USA
1968 „Miasto przyszłości” studium klimatyzowanych zespołów miejskich (współpraca J. Popek)
1969 wnętrze klubu „Koga”, Gdańsk
1970 Dom Książki w Gdyni
1971 koncepcja zagospodarowania dawnego koryta Warty, Poznań (współpraca z M. Więcek, J. Berdyszak, E.J. Buszkiewiczowie, O. Hansen)
1972 projekt Opery Bałtyckiej i „Bulwaru Akademickiego” w Gdańsku (współpraca J. Piaseczny, D.D. Olędzcy)
1975 Ośrodek Jeździecki w Elblągu (współautor W. Mokwiński)
1975 studium zaprojektowania Targu Węglowego w Gdańsku (współpraca B. Petrycki, W. Mokwiński)
1975 plan ogólny zagospodarowania Starego Miasta w Elblągu (współpraca S. Baum, nagrody)
1976 wnętrze sali widowiskowej Klubu Garnizonowego w Malborku
1980 projekt architektoniczny i koncepcja programowa budynku Wydziału Architektury w Lagos, Nigeria
1981 projekt wnętrza Muzeum Etnograficznego w Bytowie
1984 projekt I-go etapu odbudowy Starego Miasta w Elblągu (współpraca S. Baum)
1985 projekt II-go etapu odbudowy Starego Miasta w Elblągu (współpraca S. Baum)
1986 projekt III-go etapu odbudowy Starego Miasta w Elblągu (współpraca S. Baum)

Wystawy:
1960 „15 lat Polski na morzu”, Sopot
1969 „Gdańsk i ziemia gdańska”
1970 „XXV lat plastyki w PRL-u”, architektura wnętrz, Gdańsk
1973 „Realizacje i propozycje” wystawa pracowników PWSSP w Gdańsku
1974 „Le mur vivant”, Paryż
1974 „Współczesna forma plastyczna w pejzażu miast w Polsce”, Wrocław
1974 „Regionalny pokaz architektury”, Gdańsk
1975 „Poszukiwania, propozycje, realizacja”, pokaz prac uczelni plastycznych, Warszawa
1985 I Biennale Architektury, Kraków (nagroda)
1986 Pokaz prac Pracowni autorskich, Warszawa
1986 Pokaz prac Pracowni autorskich, Gdańsk
1989 Pokaz prac Pracowni autorskich, Warszawa
2009 wystawa „Twórczość Ryszarda Semki Profesora i Dziekana Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku”, ASP w Gdańsku

Konkursy:
1953 konkurs na stację metra „Plac Teatralny”, Warszawa (II nagroda, współautor W. Rembiszewski, K. Biszewski, J. Bojarski, L. Taraszkiewicz)
1957 konkurs na pawilon EXPO, Bruksela (wyróżnienie, współautor)
1965 Konkurs urbanistyczny na przebudowę placu centralnego w Pitsburgu, USA
1967 pomnik Mieszka I i Bolesława Chrobrego, Gniezno (III nagroda, współautor Z. Zabrocki)
1968 konkurs na Dom Oficera, Warszawa (wyróżnienie)
1969 zespół biurowo-administracyjny Hartwiga, Szczecin (wyróżnienie)
lata 70-te konkursy na domy towarowe w Gdańsku, Gdyni i Białymstoku (wyróżnienie)
1970 konkurs urbanistyczny na przebudowę centrum Tunisu, Tunezja
1970 konkurs urbanistyczny na przebudowę centrum Te Awiwu, Izrael
1974 konkurs architektoniczny SARP na Centrum Techniki Okrętowej w Gdańsku (I nagroda, współpraca W. Mokwińsk, B. Pertycki, J. Popek)
1975 „Kształtowanie zabudowy zespołów oświatowo-wychowawczych w warunkach realizacji etapowej 1978-2000”, (wyróżnienie)
1977 konkurs na zespół uczelni artystycznych, Poznań (wyróżnienie, współautor)
1982 zespół parafialny w Gdańsku-Żabiance (wyróżnienie, współautor)
1993 konkurs na pomnik Ofiar Grudnia ’70, Gdynia (współautor S. Ostrowski)
2003 konkurs na pomnik Ofiar 11 września 2001 r. (współpraca J. Popek)
Seminaria, kongresy, sympozja

1970 Międzynarodowe Seminarium dotyczące tematyki prac dyplomowych Moskwa-Leningrad-Tibilisi
1970 Sympozjum „Opracowanie programu dla Podstaw Projektowania”, Kazimierz nad Wisłą
1971 Seminarium „Zagospodarowanie dawnego koryta Warty”, Poznań
1972 Kongres UIA, Warna
1973 Sympozjum „Lokalizacja Opery i Bulwaru Akademickiego” w Gdańsku
1975 Seminarium Stowarzyszenia Architektów Polskich w sprawie odbudowy starówki w Elblągu. Generalnymi projektantami Starego miasta zostali prof. Semka i architekt Szczepan Baum.
1975 Kongres UIA, Madryt
1981 Kongres UIA, Warszawa
1985 Międzynarodowe Seminarium dotyczące rewitalizacji zespołów zabytkowych w Amsterdamie
2004 Sesja z okazji 10-lecia Architektury Murator
2009 Sesja naukowa w ASP w Gdańsku „Twórczość profesora Ryszarda Semki”

Nagrody i odznaczenia:
1970 zespołowa nagroda II stopnia MKiS
1972 nagroda II stopnia MKiS
1972 odznaka Zasłużonego Działacza Kultury
1973 Złoty Krzyż Zasługi1974 wyróżnienie II stopnia SARP
1974 wyróżnienie honorowe w plebiscycie czytelników „Głosu Wybrzeża” za najlepszą realizację 30-lecia PRL za rozbudowę PWSSP
1975 nagroda Rektora za projekt i realizację wnętrz Zamku Książ1976 nagroda rektorska
1977 Złota Odznaka SARP
1977 nagroda rektorska
1977 nagroda I stopnia MKiS
1977 odznaka Zasłużonego dla Miasta Gdańsk
1977 odznaka Zasłużonego dla Ziemi Gdańskiej
1978 nagroda Rektora za projekt zabudowy Starego Miasta w Elblągu oraz koncepcje architektoniczne Domu Technika NOT w Elblągu
1979 II zespołowa nagroda Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej Materiałów Budowlanych i Ochrony Środowiska za plan realizacji odbudowy Starego Miasta w Elblągu
1982 nagroda rektorska
1983 nagroda rektorska
1984 nagroda rektorska I stopnia
1985 nagroda rektorska I stopnia
1986 nagroda I stopnia MKiS
1985 nagroda Dziekana Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej na I Biennale Architektury w Krakowie
1986 medal XXXX-lecia PRL
1991 nagroda rektorska
1994 nagroda I stopnia MKiS
1995 nagroda im. Ericha Brosta za odbudowę Starego Miasta w Elblągu
1996 nagroda specjalna SARP za odbudowę Starego Miasta w Elblągu

Źródła:
Archiwum ASP w Gdańsku
Państwowa Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych w Gdańsku, 1945-1965 (red. J. Wnuk), Warszawa, 1966.
Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku 1945-2005: tradycja i współczesność (układ merytoryczny katalogu W. Zmorzyński; Muzeum Narodowe w Gdańsku), Gdańsk, 2005

http://www.zapa-architekci.pl/index.php/component/content/article/7-chmiel/87-operanovabydgoszcz
http://2lazy2die.pl/2l2d/uploads/TEKSTY/reportaze/96/96%20ro%C5%9Bnie%20brzoza%20w%20elbl%C4%85gu.pdf
https://zacheta.art.pl/pl/wystawy/kosmos-wzywa-sztuka-i-nauka-w-dlugich-latach-szescdziesiatych

Oprac. Anna Polańska